Một tối trước buổi học tiếp theo, thầy mình nhắn vào nhóm lớp về chủ đề mới:

"Buổi học tới sẽ là về điều này: Có rất nhiều thứ trên đời mà ta không biết được, và có rất nhiều thứ ta không thể kiểm soát được (…) Tôi cảm thấy rằng, những trải nghiệm tuyệt vời nhất của tôi (trong việc nhảy múa) đến từ việc tôi buông bỏ mong muốn kiểm soát cách mình chuyển động và cách người khác nhìn nhận mình. Nếu muốn, các bạn có thể thử nghĩ xem các bạn đang cố kiểm soát điều gì trong cuộc sống và trong các bước nhảy của mình nhé."

Chà.

Mình thường cố gắng kiểm soát mọi thứ trong đời. Một tình huống mơ hồ và không chắc chắn sẽ khiến mình lo lắng, thậm chí khó chịu vì cảm giác bị động. Mình thích những thứ rõ ràng, có quy trình, vì mình biết được mình sẽ làm gì, và kiểm soát được (một phần) kết quả của nó. Tâm trí mình giống như một tấm bảng với những cột và hàng kín chữ, bên cạnh ghi đầy những dòng chú thích.

Việc đăng ký học múa đương đại có lẽ cũng bắt nguồn từ mong muốn kiểm soát được cơ thể tốt hơn. Mình tự thấy bản thân không có khiếu vận động. Trong những buổi tập văn nghệ thời đi học, mình thường loay hoay và lóng ngóng với những động tác vũ đạo, cố gắng gọi tên được "nguyên tắc" chuyển động của chúng: bên phải hay bên trái, đường thẳng hay chéo, duỗi thẳng hay uốn cong. Dẫu vậy, mình chưa từng thấy thoải mái với việc nhảy múa. Động tác không chính xác, dáng nhảy không đẹp, không nhớ bài, không biết đặt chân tay vào đâu… Mình tránh né hoàn toàn việc nhảy múa từ cấp III, mãi cho đến tận bây giờ.

Ban đầu, ở những bài học vũ đạo trong lớp múa, mình cũng cố gắng bắt chước y hệt những chuyển động của thầy, quan sát kỹ xem nên đặt chân ở đâu hay đưa tay thế nào. Nhưng lớp múa đương đại này không chỉ có những bài vũ đạo. Mỗi buổi học kéo dài một tiếng rưỡi, phần học vũ đạo chỉ diễn ra vào nửa tiếng cuối cùng. Trong một tiếng đầu tiên, chúng mình tập thở, tập cảm nhận cách cơ thể mình đang di chuyển, làm đủ loại tư thế: chạy, gập người, bò, lăn lê chà lết… đủ cả.

Dần dà, mình không còn cố để làm thật giống, thật đẹp nữa. Mình tập trung vào cảm nhận của bàn tay đặt trên mặt sàn, của đầu gối đang co lại chạm vào trán, của các khớp đang gập và xoay theo từng chuyển động. Tâm trí mình trống rỗng, cơ thể mình hoặc mỏi rã rời, hoặc sẽ căng cơ đau nhức gần một tuần trời sau khi buổi học kết thúc. Nhưng mình thấy nhẹ nhõm, và mình mong chờ tới những buổi tiếp theo.

Đây là buổi học thứ tư của mình. Ở một trong những bài tập đầu tiên, cả lớp di chuyển tự do trên sàn tập, cố gắng đi vào giữa dòng người thay vì vòng ra ngoài. Một người sẽ nói ra một điều mình không biết hoặc không kiểm soát được. Mọi người dừng lại, lắng nghe và cùng hít vào - thở ra khi câu vừa dứt. Tiếp tục di chuyển. Người vừa chia sẻ sẽ chạm vai một người khác, và người đó sẽ là người chia sẻ tiếp theo.

"Những gì chúng ta không biết hay không kiểm soát được chủ yếu là việc người khác nghĩ gì về chúng ta" - thầy mình nói sau khi kết thúc bài tập vừa rồi. "Nhưng tôi nghĩ rằng, chúng ta có thể kiểm soát được ta đặt bao nhiêu tình yêu vào việc mình làm, và ở đây là vào từng chuyển động của các bạn. Chúng ta hãy thử dành hết tình yêu vào từng chuyển động nhỏ nhất, bắt đầu từ bàn tay."

Bắt đầu từ bàn tay. Đưa tay lên, tóm lấy một thứ gì đó trong không trung. Từng ngón tay co lại, khép vào lòng bàn tay. Vuốt ve một gương mặt vô hình, đầu ngón tay dịu dàng lướt trên làn da. Đưa mắt nhìn theo chuyển động của đôi tay. Chuyển động cánh tay và hai vai. Thả cho cơ thể tự do theo nhạc. Không cần biết mình đang làm gì, không cần phải biết. Rồi đến trái tim. Trái tim kéo cả người lao về phía trước rồi lại đẩy gập ra đằng sau. "Hãy đi theo con tim mách bảo." Cuối cùng, chuyển động cả cơ thể. Xoay tròn, vươn cao lên, cúi thấp xuống, vặn chéo người, uốn thành sóng. Chậm lại, chậm lại. Đứng yên. Đứng yên. Vẫn tiếp tục hít vào và thở ra.

Đó là bài tập mình thích nhất. Giữa những chao nghiêng không theo một thứ tự hay bài vở nào, giữa hơn chục cơ thể cũng đang tự do chuyển động theo đủ kiểu tư thế ấy, mình đã chợt nghĩ rằng, không biết nhìn từ ngoài vào trông bọn mình có giống như… phê thuốc hay không. Tự nghĩ, tự cười, rồi lại nghĩ là à, phê thuốc thì phê thuốc, cũng đâu có sao. Mình không nghĩ thêm gì nữa. Để cho đầu trống rỗng, mặc cho chân kéo đi, tay nâng lên, đầu nghiêng sang hai bên, ánh mắt trượt từ trần nhà xuống sàn tập. Mình không cố kiểm soát điều gì cả. Mình chỉ để cho mọi thứ tự nhiên. Tự do.

Tự do. Đây mới là mục đích thực sự của mình khi đăng ký học múa. Không phải để kiểm soát cơ thể tốt hơn, mà là để biết cách giải phóng cơ thể mình. Giải phóng cả tâm trí mình khỏi những điều không thể nói trước hay không thể kiểm soát.

Mình sẽ không buông bỏ mong muốn kiểm soát hoàn toàn. Ở một mức độ nào đó, mình coi nó là sự chuẩn bị và kỷ luật - những điều cần thiết để cuộc sống của mình không biến thành một mớ hỗn độn. Nhưng mình cũng dần thả lỏng và học cách phó mặc mọi thứ hơn. Go with the flow - như một con thuyền nhỏ, thả trôi theo dòng chảy cuộc đời. Mình không cố gắng kiểm soát những điều sẽ xảy ra - vì mình thực sự không thể làm được. Song, mình có thể kiểm soát được cách mình đối mặt với chúng. Tận hưởng những điều suôn sẻ. Bình tĩnh xử lý những điều không mong muốn. Và, đặt vào những nỗ lực của mình thật nhiều tình yêu.