Người ta dùng từ "vô thường" để nói về cuộc đời. Cuộc đời vô thường, luôn luôn thay đổi, bất định, chẳng ai nói trước được điều gì. Trong muôn vàn những điều chẳng thể nói trước ấy, cái duyên, với mình, là một điều kỳ diệu vô cùng. Con người ta vì có duyên nên mới gặp gỡ rồi quen biết, lại đồng hành trên một đoạn đời. Cũng vì có duyên, con người ta sau khi chia xa - vì mối liên kết chung không còn, vì mỗi người rẽ theo một hướng khác - sẽ hội ngộ. Những cuộc hội ngộ trong vui mừng, may mắn, gọi là hạnh ngộ. Những cuộc trò chuyện, tâm tình sau thời gian dài xa cách, gọi là hàn huyên.

Mới đây thôi, mình đón một người bạn tới Hamburg. Bọn mình là bạn cấp II, sau này lên cấp III thì bạn đi du học, hai đứa từ lúc ra trường mới gặp lại nhau được một lần vào dịp 20/11 nào đó xa lắc lơ. Ngày đi học, bọn mình không nói chuyện quá nhiều, cũng chơi trong hai nhóm bạn khác nhau, ra trường rồi lại càng ít liên lạc, gần như chẳng nhắn tin bao giờ. Một ngày đẹp trời, bạn đột ngột nhắn hỏi khi nào mình có thời gian rảnh, bạn sẽ qua chơi. Mình bảo bạn không ngại thì qua nhà mình ở, thế là bọn mình có cái hẹn. Một tối hai đứa đi bar, bạn nói 8 năm trước bạn chẳng bao giờ tưởng tượng rằng sẽ ngồi uống rượu với mình như thế.

Lâu lâu trước đó, hồi còn đi trao đổi ở Tây Ban Nha, mình làm một khảo sát nhỏ về tình yêu tuổi học trò. Vài người bạn cấp II và cấp III - những người đã lâu lắm rồi mình không nói chuyện - nhắn rằng muốn phỏng vấn online với mình, dặn mình nhớ dành dư dư thời gian để còn "update các thứ". Bọn mình nói đủ chuyện: cập nhật tình hình hiện tại, chia sẻ dự định tương lai, rồi cuối cùng nhắc lại chuyện cũ, hỏi han những người bạn khác giờ ra sao. Rất ngẫu nhiên sau vài năm xa cách, song cũng rất tự nhiên như thể mới chung lớp hôm qua.

Dưới mái nhà ở Hamburg, hay ở Darmstadt - nơi mình ở trong năm đầu đến Đức - mình may mắn có vài lần được đón bạn đến chơi nhà. Là một người bạn thân lâu rồi không gặp, một người bạn cùng bàn thi thoảng hỏi thăm nhau, những người bạn học chung lớp tiếng Đức một thời, và gần đây là người bạn cấp II thường chỉ theo dõi tình hình nhau qua mạng xã hội. Quen nhau từ thuở thiếu thời, gặp lại nhau trong những năm tuổi trẻ nhiều hoài bão, chẳng còn ngần ngại chuyện vốn thân hay không thân, cứ thế rôm rả với nhau hết chuyện này tới chuyện khác, cởi mở và thoải mái biết bao.

Bọn mình, đã lớn thật rồi nhỉ. Những đứa trẻ ngây ngô ngày ấy, giờ đang cố gắng trưởng thành thật tốt.

Điều kỳ diệu đối với mình là: bọn mình lại không gặp nhau ở chốn quen thuộc ngày trước. Không phải có hẹn thăm thầy cô hay họp lớp, không phải tình cờ trên phố hay trong quán cà phê, không phải ở Hà Nội, và không phải ở Việt Nam. Bọn mình từ một tập thể tỏa đi khắp bốn phương tám hướng, mỗi người lựa chọn một con đường khác nhau - thậm chí dường như còn chẳng liên quan gì tới nhau. Ấy thế mà bọn mình lại có một điểm giao, để hội ngộ với nhau ở một nơi hoàn toàn xa lạ, nối dài thêm một đoạn nhân duyên. Sẽ có điều gì rất khác, sau lần gặp lại ấy. Bọn mình sẽ dõi theo hành trình của nhau chăm chú hơn, hiểu những điều được chia sẻ trên mạng xã hội sâu hơn, kiểu như "Trời, bạn đã đạt được mục tiêu đó rồi", hay "Ồ, cuối cùng thì bạn cũng đưa ra quyết định rồi".

Những cuộc hạnh ngộ và hàn huyên ấy, là do cái duyên, nhưng cũng là do chính bản thân mỗi người bọn mình quyết định. Quyết định rằng sẽ gặp nhau "vì đang tiện ở gần đó", quyết định sẽ mở lòng chia sẻ thật nhiều điều, quyết định sẽ hẹn lần sau nếu lại có cơ hội.

Cũng có những cuộc gặp mà phần nhiều do bọn mình chủ động. Những khi mình về thăm nhà, sẽ có những lần hẹn hò thường kỳ với những người bạn thân thiết, những lần hẹn hò ngẫu nhiên cũng vì "đang ở ngay gần chỗ đó", và cả những lần hẹn hò đầu tiên sau vài năm quen biết - vì hai người tình cờ tìm thấy ở đối phương một điểm chung chẳng hạn. Bọn mình sẽ cùng nhau tổng kết lại một năm qua, có điều gì thay đổi kể từ lần gặp trước, có điều gì ấp ủ sẽ thành câu chuyện cho lần gặp sau. Mình thường thầm cảm thán trong lòng, rằng "Chà, bọn mình đã chơi với nhau lâu đến thế rồi sao, đã quen nhau lâu đến thế cơ à!" Suốt chừng ấy những tháng năm nhiều thăng trầm và đổi thay, bọn mình đã lặng lẽ đồng hành và cổ vũ nhau bền bỉ đến thế.

Trong cuốn "Nắp biển" của nhà văn Banana Yoshimoto, có một đoạn làm mình nhớ mãi:

"Thật là kỳ diệu khi hằng ngày, hằng năm đều có thể gặp những con mực, con cua, cá sọc dưa, cá thần tiên tại cùng địa điểm cũ.

Mặc dù con người cũng tương tự vậy, nhưng thường họ không nhận ra điều ấy kỳ diệu đến thế nào. Những cây hoa anh đào năm nào cũng nở đúng dịp dễ khiến con người ta coi đấy chỉ là cảnh sắc bình thường. Bà lão trong căn nhà đằng sau luôn ở đó mỗi khi ta đến thăm. […]

Thế nhưng thật ra, có thể gặp nhau hằng ngày như vậy là một kỳ tích không gì đong đếm được. Nó cho thấy mỗi bên đều đang sống tốt. Mặc dù không hứa hẹn gì nhưng cả hai bên đều ở cùng một nơi. Chẳng phải vì ai quy định.

Phải chăng chính vì các vị thần biết rằng con người sẽ khổ sở nếu nhận ra mọi thứ trên đời này thực sự rất mong manh, nên mới ban cho chúng ta một cơ thể trải qua được khoảng thời gian đủ dài để lãng quên, để có thể không nghĩ quá nhiều?"

Mình gặp lại những người bạn ấy hằng năm nơi quê nhà cũng chính là một điều kỳ diệu, kỳ diệu chẳng kém việc mình gặp lại những người bạn khác ngẫu nhiên nơi đất khách. Những "kỳ tích" như thế khiến mình thấy biết ơn vô cùng. Cuộc đời vô thường, vậy nên mình trân quý lắm những lần hạnh ngộ, những cuộc hàn huyên ấy - vì qua đó bọn mình biết đối phương vẫn đang sống tốt. Có thể chật vật, có thể loay hoay, thậm chí còn bế tắc, nhưng bọn mình vẫn khỏe mạnh, vẫn bình an, và vẫn cố gắng từng ngày. Gặp nhau, trò chuyện, bọn mình có thể nhăn nhó, có thể thở dài, nhưng cũng có thể thả lỏng mà phá lên cười thật to. Còn mong cầu điều gì hơn thế?

Cuối cùng là một lời tạm biệt. Một cái ôm. Một cái vẫy tay. Một nụ cười thật tươi, dặn nhau đi đường cẩn thận. Và một lời hẹn lần sau. Vì tạm biệt, suy cho cùng cũng chỉ là tạm thời từ biệt mà thôi.