Kiên Trịnh – Hành trình âm nhạc indie và những “câu chuyện đi lạc”
Bài phỏng vấn COOKOO về Kiên Trịnh (Trịnh Trung Kiên) – nghệ sĩ indie Việt Nam, người theo đuổi âm nhạc như một cách khám phá bản thân và kết nối với người nghe thông qua những trải nghiệm cá nhân sâu sắc.
Tiểu sử và hành trình ban đầu
Sinh ra trong một gia đình có truyền thống hội họa và kiến trúc, Kiên Trịnh sớm tiếp xúc với nghệ thuật từ nhỏ. Tuy nhiên, hành trình của anh không đi theo một hướng cố định: từ kiến trúc, tài chính cho đến âm nhạc – mỗi lựa chọn đều là một bước tìm kiếm bản thân.
Âm nhạc indie và quá trình tự học
Bắt đầu sáng tác từ năm 2016, Kiên Trịnh tự học viết nhạc, sản xuất và phối khí. Anh hoạt động trong cộng đồng indie Hà Nội, biểu diễn tại các không gian nghệ thuật và dần xây dựng dấu ấn cá nhân qua các ca khúc mang màu sắc tự sự, đời thường.
Phong cách sáng tác
Âm nhạc của Kiên Trịnh mang tính chiêm nghiệm, nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, kết hợp giữa cảm xúc cá nhân và góc nhìn đời sống. Các ca khúc như “Em Ăn Sáng Chưa”, “Tôi Biết Em Không Biết”, “Tập Thể Dục” thể hiện cách anh biến những cảm xúc khó nói thành trải nghiệm gần gũi với người nghe.
Nghệ danh Tonibutter và bước chuyển mình
Tonibutter là nghệ danh đại diện cho toàn bộ hành trình sáng tạo của Kiên Trịnh, được ví như một “con tàu” lưu giữ những tác phẩm đã qua, đồng thời cho phép anh thay đổi mà không bị giới hạn bởi hình ảnh cá nhân trước đó.
Triết lý âm nhạc
Với Kiên Trịnh, âm nhạc không chỉ là phương tiện biểu đạt mà còn là cách “trục vớt những câu chuyện đi lạc” – những cảm xúc, ký ức và câu hỏi chưa có lời giải. Anh mong muốn âm nhạc có thể đồng hành cùng người nghe, mang lại sự chia sẻ và cảm giác không cô đơn.
Định hướng tương lai
Kiên Trịnh tiếp tục phát triển âm nhạc như một hành trình cá nhân mở, không bị ràng buộc bởi kỳ vọng hay hình ảnh cố định. Anh hướng tới việc kết nối, hợp tác và mở rộng không gian sáng tạo trong cộng đồng nghệ sĩ độc lập tại Việt Nam.
Từ khóa: Kiên Trịnh, Trịnh Trung Kiên, Tonibutter, indie Việt Nam, nghệ sĩ indie Hà Nội, âm nhạc indie, Vietnamese indie artist, singer songwriter Vietnam, COOKOO interview.
thơ, đến hành trình mười năm
làm nhạc, Kiên Trịnh
không xem sáng tạo là một con đường để khẳng định
bản thân.
Với anh, đó là một cách để lần lại những câu
hỏi còn bỏ ngỏ - và từng chút một, vá lại
những phần
còn thiếu của chính mình.
Thế nhưng, khi đứng trước những thời điểm cần đưa ra lựa chọn, anh lại không thực sự biết mình muốn gì ngoài việc làm một điều gì đó “liên quan đến nghệ thuật là được”. Kiến trúc, ở thời điểm đó, là một hướng đi vừa đủ dung hòa - vừa được vẽ, vừa đủ “ổn định” để làm yên lòng gia đình. Tuy nhiên, càng tiếp cận, anh càng nhận ra mình không thực sự phù hợp. So với những người xung quanh theo đuổi ngành này với một sự tập trung và kỷ luật mà anh không có, thì việc trượt kiến trúc sau đó không chỉ là một kết quả thi cử, mà còn giống như một dấu hiệu cho thấy anh cần tìm một hướng đi khác.
Từ thời cấp 3, anh đã bắt đầu hát karaoke cùng bạn bè, tham gia các buổi sinh hoạt văn nghệ và đôi khi là đứng hát trước trường. Lên đại học, anh gặp lại những người anh em từng chơi guitar cùng năm nào - cũng từ đó, anh một lần nữa tìm lại âm nhạc. Họ bắt đầu tụ tập, lê la ở các quán cà phê để đàn hát cùng nhau, rồi dần dần, anh thử sức với việc đi hát ở
các quán.
Ở đó, mỗi người, mỗi nhạc cụ là một “ngòi bút” khác nhau, cùng vẽ nên một tổng thể nhiều lớp, nhiều hướng phát triển. Chính điều này khiến âm nhạc trở thành một trải nghiệm vừa khó, vừa kích thích. Với anh, nó gần với điện ảnh hơn là hội họa hay thơ ca - một không gian sáng tạo nơi nhiều yếu tố cùng tồn tại, va chạm và bổ sung cho nhau. Tuy vậy, càng đi sâu vào việc làm nhạc, anh cũng nhận ra không phải lúc nào quá trình này cũng có thể làm cùng nhau như thế. Bài hát đầu tiên anh thực hiện với bạn bè là Dở Dang - đúng như tên gọi, mọi thứ khi đó vẫn còn dang dở, bởi tất cả đều đang ở giai đoạn bắt đầu, chưa có kỹ năng rõ ràng. Sau dự án đó, hành trình âm nhạc của những người đó cũng dở dang như vậy, mỗi người dần đi theo một hướng khác, và anh cũng nhận ra rằng không phải ai cũng sẽ tiếp tục theo đuổi con đường này.
“Nhưng âm nhạc không phải là một hành trình hoàn toàn đơn độc”, Kiên nói. “Khi một bài hát đã có hình dạng ban đầu, nó vẫn cần những người khác tham gia để hoàn thiện. Hòa âm, phối khí, sản xuất hay biểu diễn đều là những công đoạn đòi hỏi sự cộng tác, nơi mỗi người bổ sung thêm một phần để bài hát trở nên đầy đủ hơn”.
Chính sự đan xen giữa hai trạng thái, một bên là cá nhân, một bên là tập thể khiến âm nhạc trở thành một hình thức đặc biệt đối với Kiên Trịnh. Nó vừa cho anh một không gian để nhìn lại chính mình, vừa khiến anh phải bước ra ngoài để kết nối với người khác. Không một hình thức sáng tạo nào trước đó, kể cả vẽ hay thậm chí là viết thơ - những thứ anh đã gắn bó từ nhỏ - mang lại cho anh cảm giác này.
Có lẽ những sáng tác như Em Ăn Sáng Chưa, Tôi Biết Em Không Biết, Tập Thể Dục… vì thế nhanh chóng tạo được sự chú ý trong cộng đồng. Chúng không chỉ gây ấn tượng bởi cách đặt vấn đề nhẹ nhàng, mà còn bởi cách anh biến những cảm xúc khó nói thành một thứ dễ tiếp nhận hơn, gần gũi hơn, khiến người nghe có thể tìm thấy chính mình trong đó. Ngoài vai trò nghệ sĩ solo, Kiên còn kết nối với cộng đồng indie Hà Nội qua các hoạt động biểu diễn và chia sẻ trong không gian nghệ thuật ở các quán cafe. Năm 2020, anh gây bất ngờ khi hợp tác cùng Chi Pu trong ca khúc Cung Đàn Vỡ Đôi, cho thấy khả năng linh hoạt trong nhiều phong cách âm nhạc khác nhau.
Nhưng cũng chính trong giai đoạn này, anh bắt đầu nhận ra rằng: khi một bài hát được đưa ra ngoài, nó không còn thuộc về anh theo cách ban đầu nữa. Người nghe mang nó vào câu chuyện của riêng họ, hiểu nó theo cách của họ, và dần dần, bài hát đó không còn là một thứ chỉ của mình anh.
Nghệ danh Tonibutter xuất hiện như một cách để hiện thực hoá điều này. Không còn là Kiên hay Kiên Trịnh - một con người cụ thể - mà là một “con tàu”, nơi chứa toàn bộ chặng đường sáng tạo của anh. Một thứ có thể níu giữ lại những gì đã có, trong khi bản thân anh vẫn có thể tiếp tục thay đổi.
Từ khoảng lặng ấy, mọi thứ dần trở nên rõ ràng hơn và anh biết rằng mình sẽ làm gì trên chặng đường tiếp theo.
Để giải thích cho cụm từ này, anh cho rằng mỗi người từ khi còn bé đều mang theo những câu hỏi về thế giới, về bản thân, về việc sau này mình sẽ trở thành ai. Những không phải câu hỏi nào cũng có lời giải; nhiều thứ dần bị bỏ lại, bị quên đi, hoặc chưa bao giờ được trả lời trọn vẹn.
Ngoài ra, với Kiên Trịnh, vai trò của âm nhạc không còn dừng lại ở việc giúp anh hiểu chính mình. Nó còn là cách để anh ở bên cạnh người nghe để giúp đỡ họ. “Tôi muốn âm nhạc của tôi một là giải quyết được vấn đề của người khác, hai là giúp tôi hiện diện ở bên cạnh họ”, anh nói. “Không cần phải thay đổi điều gì lớn lao, chỉ cần ở một thời điểm nào đó, người nghe cảm thấy được vỗ về, và họ hiểu ra rằng mình không một mình”.
Hiểu theo cách nhìn nhận như vậy thì Tonibutter không còn đơn thuần là một nghệ danh, mà trở thành một phương tiện của Kiên. Nếu trước đây anh dùng chính tên mình để đại diện cho những gì mình làm, thì khi mọi thứ bắt đầu được đón nhận, anh nhận ra điều đó cũng đồng nghĩa với việc bản thân bị kìm giữ lại trong một hình ảnh cố định. Người nghe nhìn anh qua những bài hát, và dần hình thành một phiên bản của anh trong trí nhớ của họ - một phiên bản mà chính anh, theo thời gian, không còn hoàn toàn chính xác nữa.
Nhưng con tàu đó không chỉ có một sứ mệnh như vậy. Theo Kiên, nó cũng có hành trình riêng, nó sẽ còn cập bến của nhiều người nữa; nó sẽ còn chuyên chở những sáng tạo, nghệ thuật của những cá nhân khác, sẽ còn tiếp tục gặp gỡ, kết nối, và sẽ còn tiếp tục “trục vớt” những câu chuyện đi lạc của mọi người. Có lẽ, đó cũng là cách anh nhìn về chặng đường sắp tới của mình. Sẽ không có một điểm đến cụ thể nào cả, mà anh sẽ tiếp tục lần theo những gì còn thiếu, tiếp tục nhặt lại những gì đã bị bỏ quên, và dần hoàn thiện câu chuyện của chính mình. Tonibutter, vì thế, được thiết kế là hình ảnh một “con tàu” - nơi lưu giữ lại tất cả những gì đã được tạo ra, trong khi bản thân anh vẫn có thể thay đổi. Con tàu đó không đại diện cho một con người cố định, mà cho toàn bộ hành trình sáng tạo của Kiên. Nó ở đó để “canh giữ” những bài hát, những trải nghiệm đã từng tồn tại - kể cả khi người tạo ra chúng đã đi qua giai đoạn đó. Và con tàu ấy cũng sẽ đồng hành cùng người “thuyền trưởng” để trục vớt những câu chuyện
đi lạc của anh ta, như một sứ mệnh của riêng nó vậy.
Có lẽ, đó cũng là cách anh nhìn về chặng đường sắp tới của mình. Sẽ không có một điểm đến cụ thể nào cả, mà anh sẽ tiếp tục lần theo những gì còn thiếu, tiếp tục nhặt lại những gì đã bị bỏ quên, và dần hoàn thiện câu chuyện của chính mình.