ĐỜI SỐNG
VĂN HÓA
NGHỆ THUẬT
TRẢI NGHIỆM
SỰ KIỆN
PODCAST
CUỘC SỐNG CẢM HỨNG TƯ LIỆU GÓC NHÌN TẢN MẠN
THỜI TRANG ĐIỆN ẢNH ÂM NHẠC THỊ GIÁC
ẨM THỰC NIGHTLIFE ĐIỂM ĐẾN

Tiến Đạt và Ikebana – Mối duyên với chính mình

Bài viết COOKOO khám phá hành trình của Tiến Đạt đến với Ikebana, nghệ thuật cắm hoa Nhật Bản, và cách hoa đạo trở thành một phần trong hành trình tìm lại chính mình, học cách sống chậm và buông bỏ những điều không còn phù hợp.

Tiến Đạt và hành trình đến với Ikebana

Sinh năm 2002, Tiến Đạt từng trải qua nhiều công việc và hướng đi khác nhau như pha chế, làm bánh, nhiếp ảnh và những lĩnh vực liên quan đến kiến trúc, hội họa. Giữa nhịp sống đô thị và áp lực của cuộc đua rat race, anh tìm thấy sự bình yên khi bắt đầu tìm hiểu Ikebana và nghệ thuật hoa đạo Nhật Bản.

Ikebana – Nghệ thuật cắm hoa Nhật Bản

Ikebana (生け花), hay Kadō (華道), là nghệ thuật cắm hoa của Nhật Bản, đề cao sự sống, thiên nhiên, bố cục và mối quan hệ giữa con người với cây cỏ. Với Tiến Đạt, Ikebana không đơn thuần là việc cắm hoa để trang trí mà là một phương thức quan sát thiên nhiên và soi chiếu thế giới nội tâm.

Trường phái Ikenobo và triết lý hoa đạo

Tiến Đạt lựa chọn tìm hiểu Ikenobo (池坊), một trong những trường phái Ikebana lâu đời của Nhật Bản. Tinh thần của trường phái này giúp anh nhìn cây, hoa và những trạng thái khác nhau của sự sống bằng sự quan sát và trân trọng, từ lúc non trẻ, nở rộ cho đến khi úa tàn.

Ma – khoảng trống trong Ikebana

Một khái niệm quan trọng trong hành trình thực hành Ikebana của Tiến Đạt là Ma (間), khoảng không hay không gian âm giữa các thành phần của một tác phẩm. Những khoảng trống không phải phần bị bỏ quên mà được tạo ra có chủ đích, giúp tổng thể có sự cân bằng và tạo nên nhịp điệu riêng.

Bài học buông bỏ từ Ikebana

Qua việc lựa chọn, cắt bỏ những cành hoa không phù hợp và tạo ra khoảng trống trong tác phẩm, Tiến Đạt dần nhận ra giá trị của sự buông bỏ trong cuộc sống. Ikebana giúp anh học cách rời khỏi những điều không còn phù hợp, chấp nhận thay đổi và dành không gian cho những điều mới có thể xuất hiện.

Nageire và cách quan sát thiên nhiên

Tiến Đạt cũng tìm hiểu Nageire (投入), một hình thức cắm hoa đề cao vẻ tự nhiên của cây cỏ. Việc quan sát cách hoa và cành cây tồn tại trong môi trường tự nhiên giúp người thực hành hiểu rõ hơn đặc điểm, hướng phát triển và vẻ đẹp riêng của từng loài.

Ikebana và lối sống chậm

Với Tiến Đạt, Ikebana khơi dậy khả năng sống chậm và cảm nhận trọn vẹn hiện tại. Hoa rồi sẽ tàn, tác phẩm rồi sẽ biến mất, nhưng quá trình quan sát, sáng tạo và cảm nhận sự sống trở thành giá trị quan trọng hơn một thành quả cố định.

Từ nghệ thuật Ikebana, Tiến Đạt tìm thấy một con đường riêng: buông bỏ những gì không còn phù hợp, trân trọng thiên nhiên, chừa lại khoảng trống cho những điều chưa đến và sống trọn vẹn hơn với thực tại.

Từ khóa: Tiến Đạt Ikebana, Tiến Đạt, Ikebana Việt Nam, nghệ thuật cắm hoa Nhật Bản, hoa đạo, Kadō, Ikenobo, Nageire, Ma trong Ikebana, nghệ thuật Ikebana, sống chậm, triết lý Ikebana, nghệ thuật Nhật Bản, COOKOO.

Tiến Đạt  &  Ikebana
MỐI DUYÊN VỚI CHÍNH MÌNH
Tiến Đạt Ikebana - COOKOO
Sinh năm 2002, đang ở độ tuổi thường
được mặc định gắn với tốc độ, thử
nghiệm và tinh thần "cháy hết mình" -
Tiến Đạt lại tìm thấy nhịp sống riêng
trong tình yêu dành cho thiên nhiên và
hoa cỏ.


Tiến Đạt cũng từng là một chú chuột trên đường đua chuột (rat race) - nơi con người lao vào cuộc đua không hồi kết, ai cũng đuổi theo công việc, tiền bạc và địa vị; trong đó, người ta rơi vào guồng quay cơm áo gạo tiền mà chẳng bao giờ thật sự chạm tới đích đến. Giá trị con người dễ bị quy đổi thành mức độ bận rộn và độ dài danh sách thành tựu. Giữa dòng nước xiết dày đặc những áp lực cuộc sống, Tiến Đạt tìm thấy một chốn bình yên nhờ hoa đạo - Ikebana.
Tiến Đạt Ikebana - COOKOO Ikebana (生け花) đến với Đạt tựa một cái “duyên” bất ngờ. Bởi Đạt sống gần chợ hoa Quảng An, lại là người ưa cái đẹp, nên Đạt thường mua hoa về cắm, bày trong không gian sống của mình. Không có khoảnh khắc đặc biệt nào trong sự khởi đầu với kadō (華道) - hoa đạo, chỉ có một chuỗi những cánh cửa cứ dần tự mở ra.

Trước đó, Tiến Đạt chỉ cắm hoa theo bản năng, bị cuốn hút bởi một câu hỏi chưa thể lý giải tại thời điểm ấy: tại sao tối giản mà có những bình hoa vẫn đẹp đến thế? Lúc ấy, Đạt chỉ mải miết học theo những hình ảnh trên mạng, cũng không thực sự hiểu nguyên lý của Ikebana là như thế nào. Không lâu sau, Tiến Đạt được giới thiệu đến một lớp học Ikebana ở Hà Nội. Anh chia sẻ rằng Ikebana đến với anh thuận lợi một cách kỳ lạ. Giờ đây, góc nhìn duy mỹ và tình yêu với hoa cỏ của Đạt bấy lâu cuối cùng cũng có tên gọi.
Tiến Đạt Ikebana - COOKOO Cô giáo Ikebana dạy Đạt về hoa đạo thường nói về ba mối nhân duyên trong Ikebana: mối duyên giữa con người với hoa lá, giữa những người yêu hoa tìm đến nhau, và giữa con người với chính mình. Với Đạt, mối duyên sau cùng hiện ra rõ nhất ở bình hoa đầu tiên anh cắm.
"Ngây ngô. Bởi lúc ấy mình như một trang giấy trắng, mình có biết gì đâu." Hỏi anh bây giờ nhìn lại có thấy đẹp không, câu trả lời đến rất nhanh: "Đương nhiên là không."
Ấy vậy, bình hoa vụng dại này lại là một ký ức rất tròn rõ trong tiềm thức của Đạt vì nó nhắc nhở anh về chính bản thân mình ở thời điểm đó, "Mỗi bông hoa hướng một hướng, chả liên quan gì với nhau cả." Anh tả bình hoa đầu tiên bằng từ rối rắm và mất phương hướng.
Quả thực, sau khi Đạt rời Hải Phòng lên Hà Nội năm mười tám tuổi, anh đã thử nhiều hướng đi, nhiều nghề nghiệp khác nhau, từ pha chế, làm bánh, sau đó tới nhiếp ảnh. Làm mỗi nghề một vài năm, anh bắt đầu nhìn thấy những góc khuất của nó, cả những giới hạn của chính mình và không một hướng đi nào cho anh được cái anh thực sự mong muốn để gắn bó lâu dài. Cái tuổi mà nhiều bạn đồng trang lứa đã biết mình phải làm gì cho tương lai, Đạt cảm thấy mình đã kẹt lại một chỗ quá lâu và chẳng rõ mình phải bước tiếp thế nào ở nơi thủ đô xô bồ toàn người xa lạ. Tác phẩm Ikebana đầu tiên ấy, vì thế, không phải một bình hoa lỗi, mà là kỷ niệm chứa đựng chính chân dung của Đạt ở giai đoạn anh vẫn đang mải miết đi tìm một chỗ đứng cho mình mà mãi chẳng thấy đâu. Với Đạt, Ikebana không chỉ là việc cắm hoa - nó là tấm gương soi chiếu nội tâm mà anh vẫn luôn tìm kiếm, là một mối duyên quý giá giữa anh với chính bản thân mình.
Tiến Đạt Ikebana - COOKOO "Mọi người thường nhầm lẫn rằng chỉ cần bông hoa cắm vào bàn chông thì được gọi là Ikebana.” Thật ra, hoa đạo sâu xa hơn thế nhiều.

Sau một thời gian tìm hiểu, Tiến Đạt chọn trường phái Ikenobo (池坊), trường phái cắm hoa Ikebana lâu đời nhất Nhật Bản - nơi sự sống được đặt ở trung tâm làm cốt lõi. Ở đây, một tác phẩm đẹp không chỉ nằm ở sự khéo léo, mà còn cần sự cảm nhận sâu sắc của người thực hành Ikebana với thiên nhiên, cây cỏ. Bởi lẽ, mỗi bông hoa, cành lá đều có linh hồn riêng và một tác phẩm đẹp cần phải lột tả được cái hồn đó. Hơn cả một món đồ trang trí, Ikebana là nghệ thuật tái hiện sự sống nên người cắm cũng cần thể hiện được bản tính của từng loài. Hoa đào phải cắm sao cho ra vẻ mong manh mà tràn sinh khí. Hoa sen phải dựng sao cho giữ được nét kiêu sa, thoát tục.

Với cách cắm hoa thông thường, đa phần chỉ những đoá hoa, phiến lá ở độ rực rỡ nhất mới được giữ lại. Ikebana thì khác. Dù là cành hoa, tán lá chớm non, bung nở hay khô tàn đều được người thực hành trân trọng. Ở đây, úa tàn không phải khiếm khuyết cần vứt bỏ. Nó là cách người thực hành trao cho cây cỏ một đời sống mới.
"Một cành cây chết không phải kết thúc mà là khởi đầu". Vẻ đẹp mà Ikebana theo đuổi, do đó, không phải vẻ đẹp của khoảnh khắc đỉnh cao. Nó là vẻ đẹp của một vòng quay đang tiếp diễn - nơi khoảnh khắc nảy nở, mãn khai và lụi rã là các thời khắc nối tiếp, xoay vòng.

Điều quan trọng nhất Tiến Đạt học được qua Ikebana không chỉ là vòng tròn luân hồi trong hoa cỏ, mà còn có ma (間) - không gian âm, những khoảng trống giữa các chi tiết trong một tác phẩm. Khoảng trống ấy được người thực hành tính toán rất kỹ lưỡng và dành ra nhiều phép thử. Và câu hỏi lớn đặt ra ở đây là “Liệu có nên cắt đi bông hoa, cành lá mà mình yêu thích?”
Điều quan trọng nhất Tiến Đạt học được qua Ikebana không chỉ là vòng tròn luân hồi trong hoa cỏ, mà còn có ma (間) - không gian âm, những khoảng trống giữa các chi tiết trong một tác phẩm. Khoảng trống ấy được người thực hành tính toán rất kỹ lưỡng và dành ra nhiều phép thử. Và câu hỏi lớn đặt ra ở đây là “Liệu có nên cắt đi bông hoa, cành lá mà mình yêu thích?”
Tiến Đạt Ikebana - COOKOO "Lúc mới tiếp cận, mình tiếc đứt ruột khi cắt đi những cành đẹp mình thích," Đạt kể. Rồi anh học được rằng nếu đẹp nhưng không phù hợp thì việc cố gượng ép giữ chúng lại sẽ chỉ khiến tổng thể tệ hơn. Trong tất cả những gì Ikebana dạy Tiến Đạt, sự buông bỏ có lẽ là bài học sâu sắc nhất. Và nó không nằm ở việc rũ bỏ đi những thân cành đã tàn, mà nằm ở khoảnh khắc anh buộc phải tước đi một bông hoa, nhành lá rất đẹp khi nó không nằm đúng chỗ của mình.

"Cành nào anh cảm thấy không hợp anh sẽ cắt bỏ luôn. Biết đâu lại có cành khác lại phù hợp hơn,” Ikebana giúp Đạt hiểu rằng anh sẽ chỉ nhìn thấy con đường khác khi chấp nhận từ bỏ đi những thứ không còn phù hợp với mình.
Tiến Đạt Ikebana - COOKOO
Buông bỏ

Từ khi theo đuổi Ikebana, sự thay đổi về nội tâm Đạt là hết sức rõ rệt. Những thay đổi dần len lỏi vào suy nghĩ, kéo theo cả hành vi và lối sống của Đạt. Phần lớn sự biến chuyển về tư duy này đến từ bài học “buông bỏ” mà anh học được qua quá trình thực hành Ikebana. Từ chỗ biết lược bớt hoa lá để tạo ra khoảng trống “ma” trong Ikebana, Đạt dần học cách lược bớt trong chính đời mình: buông những đau buồn của quá khứ, những lo lắng về tương lai, để ở lại trọn vẹn với hiện tại.

Tưởng chừng sáo rỗng, cho đến khi biết Đạt đã lớn lên như thế nào. Anh lớn lên trong sự chiều chuộng và bao bọc. Gia đình nâng đỡ anh nhiều thứ, và cũng chọn giúp anh nhiều thứ, kể cả bản đồ tương lai lẫn con đường sự nghiệp. Suốt một thời gian rất dài, Đạt quen với việc đi theo một kế hoạch đã soạn sẵn, chẳng dám tự quyết định mình nên sống ra sao. Buông bỏ, với anh, trước hết là dũng khí bước ra khỏi vòng tròn an toàn ấy - để nhận ra: "Bản thân mình không chỉ có thế."
Tiến Đạt Ikebana - COOKOO
Tưởng chừng sáo rỗng, cho đến khi biết Đạt đã lớn lên như thế nào. Anh lớn lên trong sự chiều chuộng và bao bọc. Gia đình nâng đỡ anh nhiều thứ, và cũng chọn giúp anh nhiều thứ, kể cả bản đồ tương lai lẫn con đường sự nghiệp. Suốt một thời gian rất dài, Đạt quen với việc đi theo một kế hoạch đã soạn sẵn, chẳng dám tự quyết định mình nên sống ra sao. Buông bỏ, với anh, trước hết là dũng khí bước ra khỏi vòng tròn an toàn ấy - để nhận ra: "Bản thân mình không chỉ có thế." Tiến Đạt Ikebana - COOKOO Lần đầu tiên đưa ra quyết định cho tương lai, Đạt bước vào giai đoạn hoang mang nhất của tuổi trẻ khi đã bước ra khỏi thói quen cũ, công việc cũ, đời sống cũ - hơn cả, những đam mê cũ. Thế nhưng, Đạt đã nhận ra rằng, "Kể cả mình có dừng lại với một niềm đam mê nào đó, thì nó sẽ không mất đi, mà sẽ vẫn luôn đi theo mình." 

Đạt không còn theo đuổi kiến trúc - hội hoạ, cũng chẳng còn mặn mà với nhiếp ảnh. Đứng ở một góc độ khác, nhiếp ảnh cho anh con mắt bố cục; hội hoạ dạy anh cách phối màu và làm giàu chất liệu sáng tạo; vì thế, những niềm đam mê cũ ấy vẫn hiện diện thấp thoáng trong những sáng tác nghệ thuật của anh.
Tiến Đạt Ikebana - COOKOO Trọn vẹn với
thực tại


Thật tò mò: Đạt học sống chậm từ Ikebana hay vì Đạt sống chậm, mới tìm đến Ikebana? 

Đạt nói rằng, "Ikebana khơi dậy cái việc sống chậm của mình". Thế nào là sống chậm? Là sống để cảm nhận trọn vẹn khoảnh khắc thực tại. 

Có một khái niệm anh rất thích: cắm hoa bằng chân. Nghĩa là đi để quan sát xem ở môi trường tự nhiên, cây cỏ sống như thế nào, nâng đỡ nhau ra sao, rồi tái hiện trên tác phẩm của mình. Đạt học điều này từ Nageire (投入). Lối cắm này được hiểu là “ném vào”, bắt nguồn từ việc đặt cành hoa một cách tự nhiên vào bình sâu nhưng cái “tự nhiên” này không phải là không có chủ đích. Nageire đòi hỏi người thực hành phải thể hiện được tiếng nói của cỏ cây, hoa lá. Cành ở trên cao thì phải cắm cao, hoa sống dưới thấp thì phải cắm đúng vị trí. Đây là cũng là cách con người thể hiện sự tôn trọng với thiên nhiên. Mỗi lần cắm hoa bằng chân, Đạt lại cảm nhận rõ và trân trọng hơn vẻ đẹp của thiên nhiên, hoa cỏ.
Có một khái niệm anh rất thích: cắm hoa bằng chân. Nghĩa là đi để quan sát xem ở môi trường tự nhiên, cây cỏ sống như thế nào, nâng đỡ nhau ra sao, rồi tái hiện trên tác phẩm của mình. Đạt học điều này từ Nageire (投入). Lối cắm này được hiểu là “ném vào”, bắt nguồn từ việc đặt cành hoa một cách tự nhiên vào bình sâu nhưng cái “tự nhiên” này không phải là không có chủ đích. Nageire đòi hỏi người thực hành phải thể hiện được tiếng nói của cỏ cây, hoa lá. Cành ở trên cao thì phải cắm cao, hoa sống dưới thấp thì phải cắm đúng vị trí. Đây là cũng là cách con người thể hiện sự tôn trọng với thiên nhiên. Mỗi lần cắm hoa bằng chân, Đạt lại cảm nhận rõ và trân trọng hơn vẻ đẹp của thiên nhiên, hoa cỏ. Tiến Đạt Ikebana - COOKOO
Tiến Đạt Ikebana - COOKOO
Ikebana là một loại hình rất đặc biệt. Khác với hội hoạ hay thi ca, một tác phẩm Ikebana chỉ tồn tại và được thưởng ngoạn trọn vẹn trong quãng thời gian rất ngắn ngủi bởi sự tồn tại ngắn hạn của hoa cỏ. Đạt nghĩ gì khi biết mọi công sức sáng tạo của mình rồi sẽ tàn lụi và biến mất?

Câu trả lời quay về triết lý cốt lõi của Ikebana - tôn vinh sự sống. Vì vậy, dù là một bình hoa như ý, Đạt chỉ thấy chúng như một trải nghiệm, hơn là một thành tựu. Ngược lại, với những tác phẩm trái ý, Đạt xem chúng là một bài toán, không phải là một thất bại.

Vậy nếu nhịp sống hiện tại của Tiến Đạt là một bình Ikebana, nó nên được hình dung như thế nào? Một dáng bình mềm, có đường cong và thật nhiều sắc xanh - màu của trời nước mùa thu - Mát mẻ. Nhẹ nhàng. Yên bình.
Vậy nếu nhịp sống hiện tại của Tiến Đạt là một bình Ikebana, nó nên được hình dung như thế nào? Một dáng bình mềm, có đường cong và thật nhiều sắc xanh - màu của trời nước mùa thu - Mát mẻ. Nhẹ nhàng. Yên bình.

Hoa trong bình rồi sẽ tàn nhưng nhịp sống mà hoa đạo để lại trong Tiến Đạt vẫn đang tiếp diễn: buông bỏ những gì không còn phù hợp, chừa lại khoảng trống cho những gì chưa đến. Ikebana không hứa hẹn với anh một đích đến. Nó chỉ dạy anh cách nhìn, và cảm, vẻ đẹp của sự sống đang diễn ra ngay trước mắt. Dù vẫn đang ở những bước đầu tiên trên con đường hoa đạo, lần này, Đạt không còn chạy trên đường đua của người khác mà đi trên con đường của chính mình.
BÀI VIẾT: MÂY | ẢNH: NVCC | DESIGN: LÂM HƯƠNG | BIÊN TẬP: LÁ THU VÀNG | WEB: LONG3020
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
BIÊN ĐỘ TƯƠNG LAI "BIÊN ĐỘ TƯƠNG LAI": 24 NGHỆ SĨ CÙNG 43 TÁC PHẨM HỘI HOẠ RIÊNG BIỆT SỰ KIỆN Từ 06.07 đến hết ngày 26.07.2026, tại Phòng triển lãm Galerie du Futur (Tầng 2, LOTTE Department Store, 54 Liễu Giai, Hà Nội), triển lãm nghệ thuật đương đại LOTTE ART WEEK VOL.3 - "Biên độ Tương lai" chính thức bước vào giai đoạn "Bung Tỏa" và tiếp tục mở cửa tự do đón công chúng. 
Phạm Ngọc Thái Linh PHẠM NGỌC THÁI LINH: ĐI MÃI TRONG MỘT KHOẢNG KHÔNG ,  THỊ GIÁC Sau gần mười năm theo đuổi hội hoạ, những chất liệu của văn hoá Việt Nam đối với Phạm Ngọc Thái Linh vẫn là một khoảng không vô tận, nơi anh đi mãi, vẽ mãi, mà chưa thấy điểm cuối.
Hoa đạo Ikebana 500 NĂM LỊCH SỬ CỦA HOA ĐẠO IKEBANA TƯ LIỆU ,  VĂN HÓA ,  THỊ GIÁC Suốt 500 năm, hoa đạo Ikebana dạy người Nhật rằng một cành cây trơ trụi cũng có thể đẹp hơn cả đóa hoa rực rỡ nhất, và vẻ đẹp trung tâm của một tác phẩm nghệ thuật nằm ở những khoảng trống. Vậy vì sao người Nhật dành cả đời theo đuổi thứ nghệ thuật cắm hoa này, và gọi nó trang trọng ngang hàng trà đạo, thư đạo?
Graffiti: Những bức tường biết nói GRAFFITI: NHỮNG BỨC TƯỜNG BIẾT NÓI VĂN HÓA ,  THỊ GIÁC Graffiti trong các đô thị thường bị gắn với sự nổi loạn, bị xem là hành vi phá hoại và là thứ cần bị xóa sổ khỏi diện mạo thành phố. Nhưng dưới lăng kính cởi mở hơn, những bức tường chằng chịt nét vẽ tưởng như hỗn loạn ấy còn mang theo vô vàn câu chuyện về nghệ thuật, nơi con người thể hiện suy nghĩ, phản kháng và khẳng định bản sắc cá nhân trong không gian sống chung của cộng đồng.
Tào Tuấn Linh TÀO TUẤN LINH: DỪNG LẠI TRƯỚC TẤM VÓC SƠN MÀI ,  THỊ GIÁC Trong rất nhiều cuộc trò chuyện về nghệ sĩ, người ta thường nhắc đến những khúc rẽ mang tính “định mệnh”: một chuyến đi, một cuộc gặp, một biến cố. Với họa sĩ Tào Tuấn Linh, sinh ra trong một gia đình ba đời làm nghệ thuật, khúc rẽ của anh lại giống một quỹ đạo trôi dài: từ kiến trúc, đồ họa, thiết kế game, giảng dạy, để rồi cuối cùng dừng lại trước tấm vóc sơn mài.
Thời trang Gothic: Lãng mạn và Đen tối THỜI TRANG GOTHIC: LÃNG MẠN VÀ ĐEN TỐI VĂN HÓA ,  THỜI TRANG Trong thị trường thời trang luôn chuyển động nhanh chóng dựa trên xu hướng, Gothic dường như tồn tại như một ngoại lệ. Thời trang Gothic là một trong những dòng chảy thời trang giàu tính văn hóa nhất - nơi cái đẹp được xây dựng từ bóng tối và tính lãng mạn.
Ếch Ộp ẾCH ỘP: LÀM NGHỆ THUẬT ĐỂ VUỐT VE CÁI TÔI ,  THỊ GIÁC Nguyễn Duy Hưng, hay Ếch Ộp, 26 tuổi, là một họa sĩ truyện tranh tại Hà Nội. Anh được biết đến qua những tác phẩm truyện tranh dí dỏm và châm biếm đăng tải trên các nền tảng mạng xã hội, vừa gần gũi với đời sống vừa thể hiện cái tôi nghệ sĩ riêng biệt.
Lọng bướm CÁI ĐẸP MONG MANH CỦA LỌNG BƯỚM  TƯ LIỆU ,  VĂN HÓA Lọng bướm - một di vật thẩm mỹ của thời Nguyễn mang vẻ đẹp mong manh tựa cánh bướm không chỉ là vật dụng truyền thống để che nắng, mà còn hiện diện như một vật trang trí, một lời chúc tụng, một biểu tượng gửi gắm ước vọng về trường thọ, bình an và phúc lành trong đời sống người Việt xưa.
Karasu-zoku KARASU-ZOKU - NHỮNG CON QUẠ ĐEN TỪNG PHỦ BÓNG THỜI TRANG NHẬT BẢN TƯ LIỆU ,  THỜI TRANG Từng gây chấn động vào thập niên 1980, Karasu-zoku - “bộ lạc quạ” - là một tiểu văn hóa thời trang Nhật Bản gắn liền với những bộ trang phục đen toàn thân, phom dáng phi giới tính và tinh thần chống lại chuẩn mực thẩm mỹ đương thời. Bị chế giễu, bị hiểu lầm, thậm chí bị xem là phản xã hội, phong trào này vẫn để lại một di sản sâu sắc, âm ỉ ảnh hưởng tới thời trang cao cấp và đường phố cho đến hôm nay.
Phongondakeyz PHONGONDAKEYZ: ÂM NHẠC LÀ MỘT THỨ VÔ CÙNG THIÊNG LIÊNG ,  ÂM NHẠC Sống cùng piano từ năm 4 tuổi, Phong, được biết đến với tên phongondakeyz, đã đi qua chặng đường dài từ những buổi học đàn đầu tiên đến Berklee College of Music. Với anh, piano không chỉ là một nhạc cụ, mà dần trở thành cách để nói ra những điều khó diễn đạt bằng lời.
Ranh giới giữa Underground và Mainstream RANH GIỚI GIỮA UNDERGROUND VÀ MAINSTREAM GÓC NHÌN ,  ÂM NHẠC Trong khi nhiều nghệ sĩ sống chết với danh xưng underground, liệu họ có vẫn khao khát ánh hào quang và danh tiếng của mainstream?
Hà Kiểm HÀ KIỂM: ĐI CHẬM ĐỂ TÌM THẤY TIẾNG NÓI CỦA MÌNH ,  ÂM NHẠC Từ một cậu học sinh từng cảm thấy mình là “cừu đen” giữa những người xung quanh, Hà Kiểm bước vào âm nhạc qua những buổi hát phòng trà, sau đó là một hành trình nhiều lần thử, sai và bắt đầu lại để tìm thấy tiếng nói riêng của mình trong âm nhạc. Nguyễn Hà Kiểm, sinh năm 2001, là singer-songwriter đến từ Hà Nội, từng theo học Khoa Âm nhạc Ứng dụng tại Đại học Thăng Long. Anh được biết đến rộng rãi hơn sau khi tham gia cả hai mùa 55 RADAR của SpaceSpeakers và đều lọt top 10 demo xuất sắc nhất. Nhưng trước những sân khấu và sản phẩm âm nhạc đó, Hà Kiểm từng chỉ là một cậu học sinh thích hát, chơi đàn và nghe những thứ âm nhạc không phải ai xung quanh cũng hiểu.
MÀU SẮC QUAN TRỌNG THẾ NÀO TRONG THIẾT KẾ ALBUM? MÀU SẮC QUAN TRỌNG THẾ NÀO TRONG THIẾT KẾ ALBUM? ÂM NHẠC Trước khi nghe một album, điều đầu tiên khán giả tiếp xúc thường là hình ảnh của nó. Màu sắc trên bìa đĩa góp phần tạo ấn tượng ban đầu, gợi ra không khí của âm nhạc và dần trở thành dấu hiệu để người nghe ghi nhớ tác phẩm.
SAO CHÉP HAY LẤY CẢM HỨNG? SAO CHÉP HAY LẤY CẢM HỨNG? GÓC NHÌN Không một nghệ sĩ nào lớn lên mà không học từ người khác. Ta vẽ theo thần tượng, nghe nhạc rồi bắt chước, đọc sách rồi viết theo lối mình thích. Nhưng đến một lúc nào đó, câu hỏi khó nhất sẽ xuất hiện: đâu là ranh giới giữa việc lấy cảm hứng và việc sao chép của người khác?
Tự do sáng tạo TỰ DO SÁNG TẠO CÓ CẦN TRÁCH NHIỆM? GÓC NHÌN ,  ÂM NHẠC Tự do là điều người nghệ sĩ nào cũng khao khát, và cũng là thứ mà nghệ thuật luôn phải đấu tranh để giành lấy. Nhưng khi đã có tự do trong tay, người sáng tạo có hoàn toàn được phép làm mọi thứ mình muốn, bất kể hậu quả?
C O O K O O