Nguyễn Duy Hưng, hay Ếch Ộp, 26 tuổi, là một họa sĩ truyện tranh tại Hà Nội. Anh được biết đến qua những tác phẩm truyện tranh dí dỏm và châm biếm đăng tải trên các nền tảng mạng xã hội, vừa gần gũi với đời sống vừa thể hiện cái tôi nghệ sĩ riêng biệt.
ANH CÓ THỂ GIỚI THIỆU VỀ NHÂN VẬT ẾCH?
Cảm hứng của Ếch là cả quá trình từ cấp 2 đến cấp 3. Ngày đấy anh cứ vẽ thôi, dần dần khi mình thu nạp đủ chất liệu từ đời sống xung quanh, từ những cái bản thân anh trải nghiệm và những cái người khác đã trải nghiệm rồi kể lại, Ếch xuất hiện. Và Ếch tượng trưng cho tâm hồn của anh. Anh muốn bên trong mình sẽ luôn là một cậu bé không bao giờ lớn như thế.
TỪ LÚC MỚI BẮT ĐẦU CHO ĐẾN HIỆN TẠI, MỌI NGƯỜI CÓ ĐÓN NHẬN TÁC PHẨM CỦA ANH KHÔNG?
Có! Mọi người đón nhận nhiều và đó chính là động lực để anh tiếp tục làm truyện đến tận bây giờ. Đương nhiên, mọi thứ đều có quá trình. Từ một like, một trăm like, một nghìn like đến mười nghìn like, một trăm nghìn like. Tương tác dần dần tăng lên chắc vì người đọc cảm thấy hiểu sự nghịch ngợm của mình.
Ngoài ra, anh nghĩ cũng vì họ phần nào thấy chính bản thân trong những mẩu chuyện nhỏ anh đăng lên. Ít nhất là ở một vài câu chuyện nào đó, nó khớp với cuộc đời của họ và họ thích điều đấy. Khi nhìn lại, anh thấy mình quá may mắn khi được nhiều người ủng hộ và yêu quý đến vậy.
KHI ĐĂNG TẢI TRÊN MẠNG XÃ HỘI, KHÓ CÓ THỂ TRÁNH KHỎI DƯ LUẬN TRÁI CHIỀU VỀ NHỮNG NỘI DUNG SÁNG TẠO. ANH CÓ SUY NGHĨ GÌ?
Anh trải qua quá nhiều rồi, nên với anh thì thoải mái luôn. Như nào cũng được. Giống như chơi một ván game, đâu phải lúc nào mình cũng làm đúng được. Tất nhiên, không phải mình có ý gì xấu, nhưng mình lại vô tình làm người xem nghĩ theo chiều hướng xấu, thì đó cũng là lỗi của mình rồi.
Anh nghĩ là mình cũng cần phải trải qua điều đấy để lớn lên. Cũng là một cách để tự suy ngẫm, thay đổi và luyện tập thêm mà.
CÓ PHẢI TRUYỆN TRANH LÀ PHƯƠNG TIỆN ĐỂ ANH NÓI LÊN QUAN ĐIỂM CÁ NHÂN VỀ ĐỜI SỐNG
HIỆN THỰC?
Có, nhưng hiện tại thì các quan điểm của anh đều nằm ở giữa, không thiên về bên nào hết, trừ khi đó là một vấn đề rất nhức nhối. Ví dụ như việc kêu gọi bão lũ. Không phải ai cũng ý thức được là trong lúc mình đang ngồi chơi, có rất nhiều người lại đang khổ sở. Lúc đó, anh nghĩ mình cần làm một điều gì đó để thúc giục mọi người quan tâm tới vấn đề đó hơn.
KỲ VỌNG TỪ NGƯỜI XEM CÓ GÂY ÁP LỰC CHO ANH TRONG QUÁ TRÌNH SÁNG TÁC KHÔNG?
Không! Anh không làm ra những cái mà người xem kỳ vọng mà chỉ vẽ những thứ mà anh nghĩ ra một cách bất chợt, ngẫu nhiên, những cái họ không ngờ sẽ “lượm” được trên mạng. Thế mới hay.
VẬY ANH NGHĨ ĐIỀU GÌ KHIẾN ANH KHÁC BIỆT VỚI CÁC HỌA SĨ VẼ TRUYỆN TRANH KHÁC?
Anh nghĩ sự đơn giản là điểm khiến tranh của anh dễ nhận ra. Những khung hình của Ếch Ộp không cầu kỳ, màu mè, không kỹ thuật số phức tạp mà anh chỉ dùng giấy và bút. Tất nhiên, nó rất kén vì ai cũng thích màu sắc. Cái khó ở đây là làm sao để kết hợp được cái “nghệ” của mình với cái giản dị mà vẫn đạt được chủ đích mà mình nhắm tới.
ĐƯỢC BIẾT ANH ĐANG THEO ĐUỔI HỘI HOẠ SƠN MÀI/SƠN DẦU?
Thật ra ban đầu anh theo học sơn dầu nhưng cái duyên lại nhét mình vào sơn mài. Dần dần, càng tiếp xúc anh càng thấy yêu nó nhiều hơn.
Anh được tiếp xúc với hội họa từ rất sớm bởi vì chịu ảnh hưởng từ ông nội của mình - là họa sĩ Nguyễn Du. Ông nổi tiếng với dòng tranh cổ động và đã hoạt động trong ngành tranh cổ động rất lâu rồi. Ví dụ, logo Trường Đại học Thương mại là do chính ông vẽ đấy. Tuy nhiên, bụt chùa nhà không thiêng, anh muốn tìm cái khác ông nên lúc đầu anh theo đuổi truyện tranh.
Hồi bé thì anh cũng không biết gì về hội họa, cũng chưa có sự chủ động yêu thích nó đâu. Đặc biệt là từ nhỏ, anh đã rất không thích việc phải vẽ theo khuôn khổ hay tiêu chuẩn được đặt ra. Nhưng sau này, khi được truyền cảm hứng từ rất nhiều bức tranh cũng như nhiều người bạn, người thầy thì anh dần dần lại yêu hội họa rồi quyết tâm theo đuổi nó.
HAI THẾ GIỚI CỦA ANH - TRUYỆN TRANH VÀ HỘI HỌA SƠN MÀI/SƠN DẦU KHÁC NHAU NHƯ THẾ NÀO?
Cả hai đều là vẽ - đó là cái giống. Còn khác thì nó khác tất cả. Truyện tranh là kể chuyện bằng tranh, nó có những đặc thù của truyện tranh như là khung tranh và ngôn ngữ của truyện tranh sẽ rõ ràng, cụ thể hơn là hội họa. Với hội họa thì khác hẳn. Nó là hai tâm hồn khác nhau đấy.
Vẫn là một tâm hồn, nhưng anh có hai trạng thái. Khi làm truyện tranh, anh thường tỉnh táo với nét vẽ của mình. Anh cân nhắc nhiều hơn và cái anh đưa lên giấy sẽ rất rõ ràng, mạch lạc do mình đã quá quen với cái đấy rồi. Còn khi vẽ sơn mài hay sơn dầu, anh giống một đứa trẻ hơn. Vì mình được chơi với nó, mình được phá nó - không bị gò bó.
Nói chung, cả hai quá trình sáng tác đều rất cảm xúc với anh. Nhưng có lẽ hội họa cho anh nhiều không gian để bộc lộ tâm hồn nghệ sĩ hơn.
VẬY TRONG QUÁ TRÌNH THEO ĐUỔI NGHỆ THUẬT, TIỀN VÀ DANH TIẾNG CÓ BAO GIỜ ÉP ANH PHẢI THỎA HIỆP TRONG KHI SÁNG TÁC KHÔNG?
Nhiều tiền thì rất vui - vì nó giúp anh mua được dụng cụ xịn hơn nên nó không thể thiếu. Nhưng để nó chi phối sáng tác thì tùy lúc. Vì khi đồng tiền tác động vào, mình vẽ với một tâm thế khác - khác với khi mình nghèo.
Giả sử khi nghèo, mình vẽ tranh rất thoải mái. Nhưng khi có sự xuất hiện của đồng tiền và deadlines, mình lại phải cân đối cảm xúc để còn phù hợp với thời gian. Trừ khi có một vị phú hào nào đấy cho mình rất nhiều tiền và muốn trả tranh bao lâu cũng được thì lúc đó mình sẽ toàn tâm sáng tác. Mình cũng muốn thế, nhưng có lẽ là khả năng chưa đủ. *cười*
CÓ BAO GIỜ ANH CẢM THẤY SỰ THOẢ HIỆP NÀY PHẢN BỘI LẠI CÁI TÔI NGHỆ SĨ CỦA MÌNH KHÔNG?
Có. Có rất nhiều thứ anh vẽ ra và thấy xấu hổ về chúng. Xấu hổ theo kiểu là “mình vẽ ra cái này vì đồng tiền ư?”. Nhưng mình luôn chấp niệm là những lần sau mình sẽ nghiêm túc với nó hơn.
Ví dụ, khách hàng đặt mình vẽ tranh quảng cáo và mình có idea cực hay - kiểu hay nhất mọi thời đại. Nhưng không, họ là người trả tiền, họ đ** thích. Họ thích những ideas khác. Dù mình biết nếu làm theo ý họ thì khả năng tương tác không được nhiều, mình vẫn phải làm. Rất ít người hiểu điều đấy. Đây là một trong những cái bất mãn của anh và việc làm thế nào để cân đối cái đấy là “rất điên”.
DANH TIẾNG, TÀI CHÍNH, TỰ DO - ĐÂU LÀ YẾU TỐ QUAN TRỌNG NHẤT VỚI ANH?
Anh vẽ tranh để phục vụ đam mê, cái tôi nghệ sĩ của mình và tiền luôn đứng sau giá trị tinh thần ấy. Anh nghĩ nếu mình dồn hết tâm huyết để theo đuổi thứ mình đam mê, những thứ còn lại sẽ tự đến.
ANH CÓ BAO GIỜ SỢ NHỮNG CÁI MÌNH ĐANG LÀM SẼ KHÔNG ĐÚNG VỚI SỰ KỲ VỌNG CỦA BẢN THÂN KHÔNG?
Anh thấy lo lắng, chứ không sợ. Vì anh biết là mình sẽ hoạt động nhiều. Chắc chắn sẽ có những cái mình vẽ ra chưa được đón nhận, nhưng mình cứ làm liên tục thôi. Phải làm nhiều mới ra được cái hay. Không phải làm một trăm mà cả một trăm cái hay được, mình làm một trăm cái chỉ cần hai mươi cái hay thôi là cũng đủ rồi.
THEO ANH, MỘT TÁC PHẨM TRUYỆN TRANH THÀNH CÔNG LÀ GÌ?
Thành công khó nói lắm. Cái gì niêm yết thành công? Không ai biết được. Với anh, được biết đến là thành công rồi. Anh nghĩ là anh khá may mắn là khi đưa tranh của mình, ít nhất là tại Việt Nam, ai cũng đã nhìn qua ít nhất một lần, dù có thể họ không biết tác giả là ai.
VẬY VỚI ANH, THẾ NÀO LÀ MỘT TÁC PHẨM HỘI HỌA TRUYỀN THỐNG THÀNH CÔNG?
Là di sản. Là một tác phẩm bền bỉ với thời gian, có tính biểu tượng, có tính cá nhân và mang hơi thở thời đại.
ANH NGHĨ TẠI SAO CÁC TÁC PHẨM TRUYỆN TRANH CỦA ANH LẠI ĐƯỢC ĐÓN NHẬN NHIỀU HƠN SO VỚI HỘI HOẠ?
Tại vì mọi người không biết anh vẽ cả hội hoạ. Nhưng dần dần mọi người sẽ biết là thằng này có hai tâm hồn - một là Hưng, một là Ếch Ộp. Chúng là một nhưng cũng tách biệt hoàn toàn. Ngoài ra, hội họa có tính học thuật nên nó dành cho những người có kiến thức về nó, còn truyện tranh thì dành cho tất cả mọi người.
ANH CÓ NGHĨ MÌNH SẼ GẮN BÓ LÂU DÀI VỚI TRUYỆN TRANH?
Lâu chứ - cả đời. Cả kể khi anh không cầm bút nữa, anh vẫn sẽ vẽ trong đầu. Đã có lúc anh chán vẽ và đi làm việc khác. Tuy nhiên, lúc sau “cơn nghiện” nó lại tìm đến, nên anh không nghĩ mình bỏ được món này đâu.
NGOÀI HÌNH ẢNH ẾCH ỘP RA, ANH MUỐN MỌI NGƯỜI NHÌN NHẬN ANH LÀ MỘT HỌA SĨ NHƯ THẾ NÀO?
Chắc là lúc mọi người tiếp xúc thì mọi người sẽ tự hiểu thôi.
NẾU KHÔNG PHẢI HỌA SĨ, ANH SẼ LÀM GÌ?
Anh sẽ làm cảnh sát - chuyên đi bắt tội phạm. Hoặc bất cứ việc gì để cống hiến cho Tổ quốc.
CUỐI CÙNG, ANH LÀM NGHỆ THUẬT ĐỂ SỐNG, HAY SỐNG ĐỂ LÀM NGHỆ THUẬT?
Cả hai. Mỗi quãng trong đời lại khác. Làm nghệ thuật thì mới có cái vuốt ve cái tôi của mình, để vỗ về mình sống tiếp. Và khi mình sống rồi thì mình mới có thể làm nghệ thuật tiếp.
BÀI VIẾT: MÂY|ẢNH: TÙNG, TỔNG HỢP|DESIGN: LÂM HƯƠNG|BIÊN TẬP: LÁ THU VÀNG|WEB: LONG3020