Rick Owens không bước vào thời trang chỉ vì muốn làm đẹp thế giới này. Owens dựng nên một đế chế thời trang với lãnh địa riêng, nơi hình thể không cần bị gò ép và nơi bóng tối được tỏa sáng. 

TỪ HOLLYWOOD BOULEVARD ĐẾN PARIS

Sinh năm 1961 tại California, Owens khởi đầu không phải từ những salon couture hào nhoáng, mà từ Los Angeles - vùng đất của Hollywood Boulevard - nơi những subcultures và văn hóa “lề đường” được đón nhận rộng rãi. Ông từng học tại Otis College of Art and Design, rồi chuyển sang học pattern-making và draping tại Los Angeles Trade-Technical College trước khi làm việc trong ngành may mặc. Palais Galliera ghi nhận Owens bắt đầu với tư cách pattern-cutter tại Los Angeles trước khi ra mắt nhãn hiệu riêng vào đầu thập niên 1990.

Rick Owens chuyển sang Paris từ năm 2003, sau khi được chú ý bởi Barneys và Vogue, rồi bắt đầu trình diễn tại Paris. Owens mang sự bụi bặm của đường phố Los Angeles tới sự hào nhoáng của Paris hoa lệ. Từ đó, Rick Owens trở thành một hiện tượng nghệ thuật đầy mâu thuẫn với bóng tối phủ lên thời trang cao cấp.

Điều làm Rick Owens khác biệt ngay từ đầu là khả năng nhìn thấy vẻ đẹp trong những thứ từng bị xem là thô ráp, cũ kỹ, rách rưới và xỉn màu. Khi tài nguyên còn hạn hẹp, ông làm việc với phế liệu, túi quân đội, chăn lính và những chất liệu tưởng như bị bỏ lại để biến thành váy và áo khoác như một loại hình tái chế. Từ đó, một loại hình thời trang mới được đặt nền móng: không thanh lịch như minimalism cổ điển, không lộng lẫy như couture truyền thống, không nổi loạn ồn ào như punk, mà là một dạng glunge - ở đó glamour gặp grunge - sự tỏa sáng của những tàn tích.

Rick Owens thường ưa các thiết kế mang đường nét góc cạnh và đanh sắc. Owens nổi danh với những mẫu áo khoác dài, vai nhọn, quần thả, boots nặng, áo tank rách, jersey rũ, da thuộc đen và đường cắt kéo dài cơ thể tạo nên một silhouette vừa đậm màu sắc cổ điển vừa mang hơi thở hậu tận thế. 

HỆ SINH THÁI RICK OWENS 

Nếu nhiều thương hiệu thời trang xây đế chế bằng logo, Rick Owens xây đế chế bằng khả năng nhận diện về màu sắc và chất liệu sản phẩm. Chỉ cần nhìn một đôi Geobasket, một đôi Kiss Boots, một chiếc áo da rũ, một bộ đồ đen phủ bụi, người ta có thể nhận ra ngay “đó là Rick”. 

Sức mạnh của Rick Owens không nằm ở việc tạo ra một thương hiệu thời trang, mà ở khả năng dựng nên cả một thế giới quan riêng cho những quan điểm thẩm mỹ mới. Trang phục chỉ là điểm khởi đầu. Từ đó, Owens vươn sang những lĩnh vực thiết kế và sản xuất cả giày, trang sức, đồ nội thất, sách, triển lãm và hệ thống cửa hàng - mỗi hạng mục đều mang cùng một tinh thần: tối giản nhưng ấn tượng, thô ráp nhưng sang trọng. Vì thế, Rick Owens không đơn thuần bành trướng đế chế để bán thêm sản phẩm. Owens xây dựng một hệ sinh thái, nơi mọi sản phẩm thiết kế bổ trợ lẫn nhau, cùng tôn vinh vẻ đẹp huyền bí của bóng đêm.

Trong hệ sinh thái ấy, nội thất là phần mở rộng rõ rệt nhất của đế chế này. Những chiếc bàn, giường, bệ cột hay băng ghế làm từ đá, gỗ, pha lê, lông lạc đà hoặc sừng không mang vẻ ấm áp, mềm mại thường thấy của nội thất đại chúng. Chúng u tối và gần với điêu khắc hơn là đồ gia dụng phổ thông. Một chiếc ghế trong thế giới Rick Owens không chỉ để ngồi; nó giống một khối kiến trúc thu nhỏ hay một vật thể mang chiều sâu tôn giáo.

Owens từng mô tả nội thất của mình như một kiểu “Art Deco institutional prison” - một nhà tù thể chế mang tinh thần Art Deco - chịu ảnh hưởng từ Marcel Breuer, Le Corbusier, Finnish Art Nouveau, đền Maya và các kiến trúc tôn giáo khác. Cách mô tả ấy nói rất rõ tinh thần Rick Owens: kể cả một món đồ vô tri cũng phải kể được câu chuyện của riêng nó, bao hàm sự khắc nghiệt và nét đẹp thiêng liêng.

ÔNG HOÀNG BÓNG TỐI

Từ ngoại hình, cử chỉ, phong cách sống đến những tác phẩm nghệ thuật có phần cực đoan, Rick Owens không ít lần bị gán cho những nhãn dán như “Satanist” - kẻ phụng sự Satan - hay bị nhìn qua định kiến rằng ông chỉ tôn thờ bóng tối. Chính bởi quan điểm sống và triết lý riêng không hợp lòng số đông ấy khiến các runway của Owens thường tạo ra tranh luận nhiều hơn là sự đồng thuận dễ dàng từ công chúng.

Với Owens, bóng tối không phải điểm tận cùng của ánh sáng, càng không phải biểu tượng của tuyệt vọng, dục vọng, cố chấp hay u ám. Bóng tối mở ra một không gian để con người thách thức và chất vấn những chuẩn mực cũ. Các show diễn của ông thường thể hiện rõ tinh thần phản kháng, lên án sự phân biệt đối xử, chất vấn quyền lực nam giới, phá vỡ những hình dung quen thuộc về cơ thể, đồng thời tôn vinh sức mạnh của phụ nữ theo một cách dữ dội.

Năm 2025, Temple of Love - triển lãm đầu tiên tại Paris dành riêng cho Rick Owens đã trở thành một cột mốc quan trọng trong hành trình của “ông hoàng bóng tối”. Không chỉ nhìn lại các sáng tạo từ thuở sơ khai đến hiện tại, triển lãm còn dựng lại toàn bộ vũ trụ thẩm mỹ của Owens qua hơn 100 silhouette, tài liệu cá nhân, video, installation chưa từng công bố. Việc một nhà thiết kế còn sống được đặt vào không gian bảo tàng không đơn thuần là sự tôn vinh cá nhân. Nó cho thấy Rick Owens đã vượt ra khỏi phạm vi của một thương hiệu thời trang để trở thành một hệ tư tưởng thẩm mỹ: nơi có bóng tối, con người, kiến trúc, tôn giáo và sự nổi loạn tìm thấy điểm giao.

Vì vậy, danh xưng “ông hoàng bóng tối” của Rick Owens không đến từ lớp vỏ sáo rỗng với trang phục hay diện mạo nhuốm màu bóng đêm, mà từ triết lý ông thổi hồn vào từng thiết kế và sáng tác nghệ thuật. Bóng tối ở Owens đại diện cho luồng sức sống mới mang vẻ đẹp của sự gai góc, bản năng, phản kháng và không chịu khuất phục trước những chuẩn mực có sẵn.