Khi mặt trời bắt đầu xuống thấp và một ngày làm việc khép lại, người Ý không vội vã chạy về nhà. Họ thường ghé vào một quán quen, nhâm nhi ly rượu và thư giãn. Người Ý gọi khoảnh khắc đó là aperitivo - thời gian hạnh phúc nhất trong ngày. 

TINH THẦN APERITIVO 

Từ "aperitivo" bắt nguồn từ tiếng Latin aperire, nghĩa là "mở ra". Theo nghĩa đen, "aperitivo" là "khai vị" nhưng theo nghĩa rộng hơn, ta cũng có thể hiểu là "mở ra" một buổi tối thư thái sau khi khép lại một ngày bận rộn.

Nguồn gốc của aperitivo thường được gắn với thành phố Turin vào cuối thế kỷ 18, khi Antonio Benedetto Carpano sáng tạo ra rượu vermouth - loại rượu vang được pha thêm thảo mộc và gia vị. Về sau, vùng Veneto góp thêm Spritz, thức uống được cho là ra đời từ thói quen của binh lính Áo khi pha loãng những ly rượu vang Ý quá nồng bằng nước có ga. Đặc trưng chung của các thức uống aperitivo là vị đắng nhẹ và nồng độ cồn thấp, bởi mục đích của chúng không phải là để đem lại cảm giác say mà là cảm giác thư thái để tận hưởng.

NGƯỜI Ý LÀM GÌ VÀO APERITIVO?

Tại những quảng trường cổ tại Milan hay Roma, bảy giờ tối là thời điểm đông đúc nhất trong ngày của hầu hết các quán bar và quán cà phê. Trong đời sống hiện đại, aperitivo được xem như một thói quen cộng đồng không thể thiếu của người Ý. Sau giờ tan làm, người Ý thường hẹn nhau ở góc phố thân thuộc. Mỗi người gọi một ly rượu nhẹ, kèm với đó là những món nhấm nháp nhỏ xinh. Ở hầu hết tiệm hàng, các chủ tiệm đã biến tấu thực đơn phù hợp với văn hóa này, bởi vậy những món này thường được phục vụ miễn phí hoặc đã tính gọn trong giá ly nước.

Tại Milan, truyền thống này còn phát triển thành apericena - ghép giữa aperitivo và cena (bữa tối) - nơi các thực khách trả tiền cho một ly đồ uống và được tự do lấy đồ ăn từ một quầy buffet thịnh soạn, đủ no để thay thế cho bữa chính vào buổi tối. 

Dù ăn nhiều hay ít, tinh thần của aperitivo vẫn không đổi. Người Ý thoải mái tận hưởng aperitivo mà không gò bó về thời gian. Đây là biểu hiện sống động nhất của hai khái niệm: la dolce vita - cuộc sống tươi đẹp, và il dolce far niente - cái thú ngọt ngào của việc chẳng làm gì. Aperitivo cho ta thấy lối sống đặc trưng của người Ý - không phải mọi lúc mọi nơi con người đều cần gồng mình, nỗ lực trước những nỗi lo toan của đời sống thường nhật. Đôi khi giá trị lớn nhất nằm ở chính sự thảnh thơi và yên bình ta tìm thấy giữa ngày thường vồn vã.

ẨM THỰC TRONG KHUNG GIỜ APERITIVO

Vào khoảng thời gian “chill” nhất trong ngày khi công việc đã lùi lại phía sau, người Ý chọn những thức uống với vị đắng nhẹ hoặc chua thanh, có lượng cồn vừa phải đủ để thư giãn và khơi dậy cơn thèm ăn.

Aperol Spritz là thức uống biểu tượng của aperitivo. Thường là sự hòa quyện giữa Aperol, Prosecco và soda, mang màu cam đặc trưng và để lại chút đắng nhẹ xen ngọt thanh ở hậu vị, Aperol Spritz được cho là dễ uống và phù hợp với gần như tất cả mọi người.

So với Aperol Spritz, Negroni pha trộn gin, Campari và vermouth đỏ theo tỷ lệ cân bằng 1:1:1 có vị đắng sâu hơn và dậy mùi thảo mộc rõ rệt, luôn được phục vụ với đá và một lát cam tươi.

Trong khi đó, phiên bản tối giản và phổ biến nhất trong khung giờ aperitivo là Campari Soda - đơn giản chỉ là Campari pha soda, đôi lúc được điểm thêm chút chanh tươi. 

Bên cạnh những ly cocktails, người Ý còn thích lai rai thưởng thức stuzzichini - những món nhỏ ăn bằng tay - trong giờ aperitivo. 

Cold cuts - Olives ướp gia vị, xúc xích khô (salami, prosciutto) và phô mai cứng cắt lát. Mặn, béo, ăn bằng tay mà không cần dao nĩa. Đây là lựa chọn đầy phóng khoáng, đúng với tinh thần của aperitivo.

Bruschetta / Crostini - Bánh mì nướng phết tỏi và dầu olive, phủ cà chua tươi hoặc pate gan. Nhẹ và giòn, đủ lót dạ mà không lấn át hương rượu. Món ăn này gần như có mặt ở mọi quán bar Ý.

Fritti & Chips - Khoai tây chiên, hải sản chiên giòn (fritto misto), hay cơm viên chiên (arancini). Những món chiên giòn là lựa chọn mặc định ở các bar aperitivo bình dân, là mảnh ghép không thể thiếu khi thưởng thức buổi chiều với một ly bia mát, hay cocktail.

Với người Ý, một giờ ngồi nhâm nhi bên quầy bar không phải là thời gian đánh mất, mà là phần thưởng: khoảng lặng giữa công việc và bữa tối, nơi con người được phép chậm lại và đơn giản là tận hưởng cuộc sống của mình. Có lẽ, điều khao khát nhất của nhiều người chỉ đơn giản là tìm thấy aperitivo cho chính mình giữa nhịp sống hối hả ngày nay.